Co może być przedmiotem umowy o dzieło?

Co może być przedmiotem umowy o dzieło?

Umowa o dzieło jest nadużywanym rodzajem kontraktu podpisywanego pomiędzy dwiema stronami. Powodem te stanu rzeczy jest brak konieczności opłacania składek ZUS, jednak z uwagi na powszechność stosowania tego rodzaju umowy, ZUS coraz częściej odrzuca je podczas kontroli, nakazując zmienić na umowę zlecenie. Aby tego uniknąć, należy mieć na uwadze cechy, jakimi powinna wykazywać się umowa o dzieło.

Czym jest umowa o dzieło?

Umowa o dzieło to inaczej mówiąc umowa o rezultat. Zawierana jest między zlecającym dzieło a przyjmującym zlecenie. Ten drugi zobowiązuje się do wykonania wskazanego w umowie dzieła lub zadania, natomiast zlecający ma mu za owe dzieło wypłacić stosowne wynagrodzenie, którego wysokość powinna być wskazana w umowie. Samo nazwanie kontraktu umową o dzieło nie wystarczy, by tym właśnie był rodzaj współpracy. To charakter wykonywanej czynności determinuje rodzaj umowy i chroni przed odrzuceniem jej podczas kontroli z ZUS. Najważniejszą cechą umowy o dzieło jest rezultat, który powinien zostać wykonany, nie zaś czynności prowadzące do jego określenia.

Różnice między umową o dzieło a umową zlecenie

Przedsiębiorcy nie zawsze potrafią wskazać różnice pomiędzy tymi rodzajami umów, tymczasem ich rozgraniczenie nie jest szczególnie trudne, gdy pamięta się o głównych cechach charakteryzujących oba typy umowy.
Odpłatność jest pierwszym aspektem różnicujących oba typy umowy. W umowie o dzieło wynagrodzenie zawsze musi być podane. Może być przekazane w formie konkretnej liczby, sposobu obliczenia kosztorysu, czy w inny sposób, ale wynagrodzenie za dzieło jest elementem obligatoryjnym kontraktu. Inaczej ma to miejsce w przypadku zlecenia, które może być wykonywany nieodpłatnie.

Umowa o dzieło, czyli umowa rezultatu, koncentruje się na osiągnięciu jasno sprecyzowanego celu, czyli dzieła wskazanego w umowie. Zlecenie tymczasem jest umową należytego starania. Celem zleceniobiorcy jest w tej sytuacji podjęcie się określonych działań i staranie, by wykonać je w jak najlepszy sposób.

Składki ZUS i obowiązek ich płacenia są naturalną konsekwencją zastosowanego typu umowy. Zleceniobiorcy są obligatoryjnie objęci ubezpieczeniem społecznym, podczas gdy wykonawcy dzieła już nie. Siłą rzeczy, tak samo jest w przypadku konieczności opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Sposób wykonania również ma znaczenie w przypadku określania rodzaju umowy. Zarówno zleceniobiorca jak i wykonujący dzieło zobowiązani są do wykonania określonego zadania, przy czym nie podlegają poleceniom zleceniodawcy co do sposobu i miejsca wykonania zlecenia. W przypadku umowy o dzieło wykonawca nie musi nawet samodzielnie wykonać dzieła, które może stworzyć inna osoba w jego zastępstwie, jednak on sam jest zobligowany do kontrolowania i kierowania osobami, którym zlecił wykonanie dzieła. To on również odpowiada za ostateczny rezultat. W przypadku umowy zlecenie natomiast sprawa ma się zupełnie inaczej, bowiem zleceniobiorca musi wykonać zadanie osobiście. Wyjątkiem jest odpowiedni zapis w umowie, informujący, że zleceniobiorca może skorzystać z pomocy osoby trzeciej.

Powyższe różnice są podstawą zaakceptowania kontraktu jako umowy o dzieło bądź umowy zlecenie.

Kiedy można zawrzeć umowę o dzieło?

Zawarcie umowy o dzieło jest możliwe w sytuacji, gdy celem kontraktu jest uzyskanie określonego rezultatu bądź dzieła rozumianego zarówno jako wartość materialna jak i niematerialna, o ile jest możliwe określenia jej wykonania. Należy przy tym pamiętać, że ten rodzaj umowy nie może być zastosowany w sytuacji, gdy pracodawca czy zleceniodawca wymaga od drugiej strony umowy przebywania w stałym miejscu pracy, wykonywania zadań w stałych godzinach, osobistego świadczenia pracy lub samodzielnego wykonania dzieła bądź wykonywania pracy w podporządkowaniu. Również chęć płacenia za wykonywanie pracy, a nie za jej rezultat wyklucza podpisanie umowy o dzieło.

Kontrakt może być zawarty wyłącznie w sytuacji, kiedy zleceniodawcę i wykonawcę dzieła nie łączy stosunek pracy (nie są powiązanie umową o pracę).

Co nie może być przedmiotem umowy o dzieło?

Dzieło, z punktu widzenia umowy o dzieło, może polegać albo na stworzeniu czegoś dotychczas nieistniejącego (np. namalowanie obrazu, wykonanie biżuterii, napisanie artykułu), albo na przetworzeniu czegoś do tego stopnia, by uzyskało zupełnie nową postać (przerobienie ubrania, renowacja mebli, wykonanie remontu mieszkania). Jego charakter może być materialny (jak np. zasadzenie drzew w sadzie) lub niematerialny (przeprowadzenie szkolenia, o ile jego celem nie jest samo szkolenie, ale przekazanie uczestnikom konkretnej wiedzy czy umiejętności). Definicja dzieła jest zatem bardzo szeroka.

Tym, co określa przedmiot umowy o dzieło, nie jest jego pochodzenie czy materialność, ale czynności, jakimi można dany przedmiot podać. Przedmiotem o dzieło nie może być zatem coś, czego rezultatu nie da się jednoznacznie określić, a zatem niemożliwe jest ustalenie czy wykonawca dzieła wywiązał się z umowy.

Mając na uwadze wszystko powyższe, pracodawca powinien świadomie wybrać rodzaj umowy w zależności od oczekiwań względem drugiej strony kontraktu.

Share This Post

Post Comment